Ắc quy và hệ thống khởi động là những bộ phận tưởng đơn giản nhưng lại quyết định việc máy phát điện có thể nổ máy đúng lúc hay không. Với các tổ máy dự phòng tại nhà xưởng, tòa nhà hoặc công trình, lỗi ắc quy yếu là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến máy không khởi động khi mất điện.
Điểm đáng lưu ý là nhiều máy vẫn “trông bình thường” khi đứng yên, nhưng đến lúc đề mới lộ ra tình trạng điện áp tụt nhanh, cọc bình tiếp xúc kém hoặc bộ sạc không hoạt động. Vì vậy, kiểm tra định kỳ là cách tốt nhất để tránh sự cố bất ngờ.
Kiểm tra ắc quy bắt đầu từ đâu?
Trước tiên, nên quan sát bên ngoài bình ắc quy và các đầu cực. Cọc bình cần sạch, siết chắc và không bị oxy hóa quá nhiều. Dây nối không nên có dấu hiệu nóng, cháy sém hoặc lỏng tại điểm tiếp xúc.
Nếu sử dụng loại ắc quy cần bảo dưỡng, cần kiểm tra thêm mức dung dịch theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với bình kín khí hoặc bình miễn bảo dưỡng, tập trung vào điện áp và khả năng giữ điện.
Không nên chỉ nhìn ngoại hình để kết luận bình còn tốt, bởi có những bình vẫn sạch nhưng khả năng cấp dòng khởi động đã giảm rõ rệt.
Điện áp ắc quy bao nhiêu là bình thường?
Với hệ thống 12V, điện áp tĩnh của một bình đầy thường ở mức khoảng trên 12V, nhưng con số chính xác còn phụ thuộc vào trạng thái sạc và loại ắc quy.
Quan trọng hơn là điện áp khi đề máy. Nếu điện áp tụt mạnh ngay khi khởi động, đó có thể là dấu hiệu bình yếu dù lúc chưa đề vẫn đo được mức khá tốt.
Với hệ thống 24V, thường sử dụng hai bình 12V mắc nối tiếp. Khi đó nên kiểm tra từng bình riêng, vì chỉ một bình yếu cũng có thể khiến toàn bộ hệ thống khởi động hoạt động kém.
Dấu hiệu nhận biết ắc quy yếu
Dấu hiệu dễ gặp nhất là máy đề chậm, tiếng mô-tơ đề yếu hoặc chỉ nghe tiếng “tạch” từ relay mà động cơ không quay.
Một số trường hợp máy vẫn nổ được sau vài lần đề nhưng thời gian khởi động ngày càng lâu. Đây thường là tín hiệu cho thấy ắc quy đang suy giảm và không nên chờ đến khi máy hoàn toàn không khởi động mới thay.
Nếu bình nhanh hết điện sau vài ngày dù máy không chạy, cần kiểm tra thêm bộ sạc tự động và khả năng rò điện trong hệ thống.
Bộ sạc tự động có vai trò gì?
Máy phát điện dự phòng thường sử dụng bộ sạc để duy trì ắc quy luôn ở trạng thái sẵn sàng.
Nếu bộ sạc bị lỗi, mất nguồn AC hoặc dây kết nối không tốt, bình sẽ dần mất điện dù máy gần như không sử dụng. Đây là lý do nhiều tổ máy để lâu ngày đến lúc mất điện thật lại không thể khởi động.
Khi kiểm tra, nên quan sát đèn báo hoặc màn hình bộ sạc và đo điện áp khi hệ thống đang ở chế độ sạc. Nếu điện áp không thay đổi hoặc xuất hiện cảnh báo, cần kiểm tra sâu hơn.
Khi nào lỗi nằm ở máy đề chứ không phải ắc quy?
Nếu ắc quy đã được xác nhận còn tốt nhưng động cơ vẫn quay chậm hoặc không quay, cần xem xét máy đề, relay đề và dây nguồn.
Tiếp điểm relay bị cháy, chổi than mòn hoặc mô-tơ đề có vấn đề đều có thể tạo ra triệu chứng giống bình yếu. Dây cáp nguồn có tiết diện không phù hợp hoặc điểm tiếp xúc bị oxy hóa cũng làm sụt áp khi đề.
Vì vậy, không nên thay ắc quy ngay chỉ vì máy không nổ. Cần phân biệt rõ lỗi nguồn điện với lỗi ở hệ thống đề.
Có nên đề máy nhiều lần liên tục?
Không nên.
Nếu máy đề không nổ, hãy dừng lại và xác định nguyên nhân thay vì giữ Start quá lâu hoặc đề liên tục nhiều lần. Việc này có thể làm ắc quy tụt điện nhanh, mô-tơ đề nóng và khiến quá trình kiểm tra sau đó khó hơn.
Đặc biệt nếu máy có đủ nhiên liệu nhưng đề khỏe mà vẫn không nổ, nguyên nhân có thể nằm ở hệ thống nhiên liệu, cảm biến hoặc bộ điều khiển chứ không còn ở ắc quy.
Bao lâu nên kiểm tra ắc quy?
Với máy dự phòng, nên kiểm tra ắc quy định kỳ cùng lịch bảo dưỡng máy. Nếu máy ít chạy, vẫn cần theo dõi điện áp, bộ sạc và khả năng đề thực tế.
Ắc quy không nên chỉ được đánh giá theo số năm sử dụng. Điều kiện nhiệt độ, tần suất khởi động, chất lượng bộ sạc và mức độ bảo dưỡng đều ảnh hưởng đến tuổi thọ.
Máy đề yếu, đề không quay hoặc để lâu là hết bình? Hãy gửi model máy, điện áp hệ thống 12V hay 24V, ảnh ắc quy và hiện tượng khi bấm Start để kỹ thuật Công Thành kiểm tra sơ bộ.
Công Thành Genset – Máy Phát Điện Công Thành
Hotline: 0915 223 489
Kỹ thuật: 093 552 5500