ATS là bộ phận giúp hệ thống tự động chuyển từ điện lưới sang máy phát khi mất điện và chuyển ngược lại khi điện lưới ổn định. Khi ATS không tự chuyển nguồn, nguyên nhân có thể nằm ở tín hiệu điện lưới, dây điều khiển, bộ điều khiển ATS, contactor, MCCB hoặc chính máy phát điện.
Với nhà xưởng, tòa nhà hoặc hệ thống điện dự phòng, lỗi ATS thường gây khó chịu vì máy phát có thể vẫn hoạt động nhưng tải phía sau vẫn mất điện. Cách kiểm tra hiệu quả nhất là đi theo đúng trình tự thay vì thay linh kiện ngay từ đầu.
Mất điện nhưng máy phát không khởi động
Nếu điện lưới đã mất nhưng máy phát không nổ, trước tiên cần xác định ATS có gửi lệnh khởi động hay không.
Ở nhiều hệ thống, ATS theo dõi điện áp nguồn lưới. Khi điện áp mất hoặc nằm ngoài giới hạn cài đặt, bộ điều khiển sẽ gửi tín hiệu Start tới máy phát. Nếu dây tín hiệu bị đứt, relay trung gian lỗi hoặc bộ điều khiển không nhận đúng trạng thái nguồn lưới, máy sẽ không nhận được lệnh khởi động.
Cũng cần kiểm tra máy phát đang ở chế độ Auto hay không. Nếu bộ điều khiển máy đang để Manual hoặc Stop, hệ thống ATS có thể gửi lệnh nhưng máy vẫn không tự khởi động.
Máy đã nổ nhưng ATS không chuyển sang nguồn máy phát
Đây là tình trạng khá phổ biến. Máy phát đã hoạt động ổn định nhưng tải vẫn không có điện.
Nguyên nhân đầu tiên cần kiểm tra là ATS đã nhận được điện áp từ máy phát hay chưa. Nếu điện áp hoặc tần số chưa đạt giới hạn cài đặt, bộ điều khiển có thể chưa cho phép chuyển nguồn để bảo vệ tải.
Nếu nguồn máy phát đã đạt yêu cầu nhưng ATS vẫn không chuyển, cần kiểm tra contactor, MCCB motorized hoặc cơ cấu chuyển mạch. Tiếp điểm bị kẹt, cuộn hút hỏng hoặc tín hiệu đóng không đến được thiết bị đều có thể khiến ATS đứng nguyên ở vị trí nguồn lưới.
Điện lưới có lại nhưng ATS không chuyển về
Khi điện lưới trở lại, ATS thường chờ một khoảng thời gian để xác nhận nguồn đã ổn định rồi mới chuyển tải về điện lưới.
Nếu hệ thống không chuyển về, cần kiểm tra điện áp lưới mà bộ điều khiển đang nhận. Có trường hợp điện lưới đã có nhưng mất một pha, điện áp thấp hoặc dây sensing bị lỗi nên ATS vẫn hiểu rằng nguồn chưa đạt yêu cầu.
Ngoài ra, thông số thời gian trễ hoặc chế độ vận hành trên bộ điều khiển cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển nguồn.
Contactor, MCCB và relay có thể gây lỗi thế nào?
Với hệ thống ATS sử dụng contactor, cuộn hút hoặc tiếp điểm cơ khí có thể xuống cấp sau thời gian dài đóng cắt. Tiếp điểm cháy, kẹt cơ khí hoặc cuộn coil hỏng đều có thể làm lệnh chuyển nguồn không thực hiện được.
Ở hệ thống dùng MCCB có motor điều khiển, cần kiểm tra cơ cấu đóng cắt, motor, nguồn điều khiển và tín hiệu phản hồi trạng thái.
Relay trung gian cũng là bộ phận nhỏ nhưng khá quan trọng. Một relay tiếp xúc kém có thể khiến tín hiệu Start hoặc tín hiệu đóng ATS bị gián đoạn.
Dây tín hiệu và bộ điều khiển ATS thường bị bỏ qua
Không phải lỗi ATS nào cũng cần thay bộ điều khiển. Trong thực tế, dây điều khiển lỏng, đầu cos oxy hóa hoặc cầu chì nguồn điều khiển bị đứt đều có thể gây ra hiện tượng tương tự.
Trước khi thay linh kiện, kỹ thuật viên nên đo tín hiệu tại từng điểm để xác định lệnh có được gửi đi và phản hồi có quay về đúng hay không.
Với bộ điều khiển điện tử, nên kiểm tra thêm mã lỗi, trạng thái nguồn lưới, nguồn máy phát và các thông số cài đặt.
Cách xác định nhanh vị trí lỗi
Có thể kiểm tra theo luồng đơn giản sau:
Mất điện → Máy phát có nổ không?
Nếu máy không nổ → kiểm tra chế độ Auto, tín hiệu Start, dây điều khiển và hệ thống máy phát.
Nếu máy đã nổ nhưng ATS chưa chuyển → kiểm tra điện áp máy phát, bộ điều khiển ATS, contactor hoặc MCCB.
Nếu ATS đã chuyển nhưng tải vẫn mất điện → kiểm tra đầu ra ATS, MCCB tải và hệ thống phân phối phía sau.
Cách kiểm tra theo từng bước giúp tránh việc thay nhầm AVR, ATS hoặc bộ điều khiển khi lỗi thực tế chỉ nằm ở một điểm đấu nối.
Có nên tự sửa ATS không?
Người vận hành có thể kiểm tra trạng thái hiển thị, chế độ Auto và các cảnh báo cơ bản. Tuy nhiên, ATS làm việc trực tiếp với nguồn điện lưới và máy phát, nên các thao tác đo điện hoặc tháo tủ cần được thực hiện bởi người có chuyên môn.
Nếu hệ thống chuyển nguồn bất thường, không nên đóng cắt cưỡng bức nhiều lần khi chưa xác định nguyên nhân.
ATS không tự chuyển nguồn hoặc máy đã nổ nhưng nhà xưởng vẫn mất điện? Gửi ảnh tủ ATS, model bộ điều khiển, ảnh màn hình hiển thị và mô tả chính xác hiện tượng để kỹ thuật Công Thành kiểm tra sơ bộ.
Công Thành Genset – Máy Phát Điện Công Thành
Hotline: 0915 223 489
Kỹ thuật: 093 552 5500