Chọn công suất máy phát điện không nên chỉ dựa vào tổng số kW ghi trên thiết bị. Với nhà xưởng và công trình, nhiều tải như motor, máy bơm, máy nén khí, điều hòa công nghiệp hoặc máy hàn có dòng khởi động cao hơn nhiều so với khi vận hành ổn định. Nếu tính thiếu, máy dễ tụt áp, quá tải hoặc tự dừng. Nếu chọn dư quá nhiều, chi phí đầu tư và vận hành lại tăng không cần thiết.
Vì vậy, cách tính đúng cần dựa trên tổng phụ tải, loại thiết bị và đặc điểm khởi động.
Bước đầu tiên: Xác định tổng công suất thiết bị
Trước hết, cần lập danh sách các thiết bị dự kiến sử dụng cùng lúc và ghi lại công suất của từng thiết bị.
Ví dụ một nhà xưởng có:
- 2 motor 15kW
- 1 máy nén khí 22kW
- Hệ thống chiếu sáng 5kW
- Thiết bị phụ trợ 8kW
Tổng công suất vận hành là khoảng 65kW.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là con số cơ bản. Nếu trong hệ thống có nhiều motor hoặc thiết bị có dòng khởi động lớn, cần tính thêm hệ số dự phòng.
kW và kVA khác nhau thế nào?
Máy phát điện thường được ghi công suất theo đơn vị kVA, trong khi nhiều thiết bị điện lại ghi theo kW.
Có thể hiểu đơn giản:
kW = kVA × hệ số công suất
Với nhiều hệ thống công nghiệp, hệ số công suất thường được tham khảo ở mức khoảng 0,8. Khi đó:
kVA = kW / 0,8
Ví dụ tải thực tế khoảng 80kW thì công suất biểu kiến tương đương khoảng 100kVA.
Tuy nhiên, không nên áp dụng máy móc hệ số 0,8 cho mọi trường hợp. Một số tải có hệ số công suất khác nhau, đặc biệt khi hệ thống có nhiều motor hoặc biến tần.
Cần tính thêm dòng khởi động của motor
Đây là phần dễ bị bỏ qua nhất khi chọn máy cho nhà xưởng.
Motor điện có thể cần dòng khởi động cao hơn nhiều so với dòng khi chạy ổn định. Nếu nhiều motor khởi động cùng lúc, máy phát điện có thể bị tụt vòng tua, giảm điện áp hoặc kích hoạt bảo vệ dù tổng công suất danh định vẫn tưởng như đủ.
Vì vậy, khi tính công suất nên biết:
- Motor nào khởi động trực tiếp.
- Motor nào dùng sao – tam giác.
- Có biến tần hoặc soft starter hay không.
- Các thiết bị có khởi động đồng thời hay không.
Nếu có thể sắp xếp khởi động thiết bị theo từng nhóm, nhu cầu công suất máy phát có thể giảm đáng kể.
Nhà xưởng nên để dự phòng bao nhiêu công suất?
Không có một tỷ lệ dự phòng cố định cho mọi hệ thống.
Thông thường, nên có một khoảng công suất dự phòng để máy không phải vận hành liên tục ở sát ngưỡng tối đa. Mức dự phòng thực tế phụ thuộc vào loại tải, khả năng mở rộng nhà xưởng và cách khởi động thiết bị.
Ví dụ, nếu tải vận hành thực tế khoảng 160kVA, việc lựa chọn máy 200kVA có thể hợp lý hơn so với chọn đúng 160kVA, nhưng cần kiểm tra thêm dòng khởi động và tải từng pha trước khi quyết định.
Công trình xây dựng cần tính khác nhà xưởng
Công trình thường có tải thay đổi liên tục như máy hàn, máy cắt, máy bơm, vận thăng hoặc các thiết bị thi công.
Vì tải không ổn định, nên tính theo nhóm thiết bị có khả năng hoạt động đồng thời thay vì cộng toàn bộ máy móc có mặt tại công trường.
Đặc biệt, máy hàn và motor công suất lớn có thể gây sụt áp mạnh khi khởi động, nên cần khảo sát kỹ trước khi chọn máy.
Ví dụ tính nhanh công suất máy phát điện
Giả sử tổng tải vận hành của một xưởng là 120kW.
Nếu lấy hệ số công suất tham khảo 0,8:
120 / 0,8 = 150kVA
Sau đó cần cộng thêm phần dự phòng và xem xét dòng khởi động của motor. Trong trường hợp tải có nhiều động cơ lớn, máy 150kVA có thể chưa đủ và cần lựa chọn mức công suất cao hơn.
Đây là lý do cùng một tổng tải 120kW nhưng hai nhà xưởng khác nhau có thể cần hai công suất máy khác nhau.
Khi nào nên để kỹ thuật khảo sát tải?
Nếu hệ thống có nhiều motor, máy nén khí, thang máy, máy hàn hoặc dây chuyền sản xuất, nên đo tải thực tế thay vì chỉ tính trên giấy.
Kỹ thuật viên có thể kiểm tra dòng điện từng pha, công suất sử dụng thực tế, dòng khởi động và khả năng đóng tải theo từng nhóm. Cách này giúp hạn chế tình trạng mua máy thiếu công suất hoặc đầu tư máy quá lớn.
Chưa biết nhà xưởng cần máy bao nhiêu kVA? Hãy gửi danh sách thiết bị, công suất từng máy và số lượng thiết bị chạy đồng thời để kỹ thuật Công Thành hỗ trợ tính tải sơ bộ.
Công Thành Genset – Máy Phát Điện Công Thành
Hotline: 0915 223 489
Kỹ thuật: 093 552 5500