Khi chọn máy phát điện, nhiều khách hàng thường gặp hai đơn vị là kW và kVA nhưng không biết nên dựa vào thông số nào. Thiết bị điện thường ghi công suất bằng kW, trong khi máy phát điện lại phổ biến với đơn vị kVA. Nếu quy đổi không đúng, rất dễ chọn máy thiếu công suất hoặc dư công suất không cần thiết.
Hiểu đơn giản, kW là công suất thực tế mà thiết bị sử dụng, còn kVA là công suất biểu kiến của nguồn điện. Hai đại lượng này liên quan với nhau thông qua hệ số công suất.
kW là gì?
kW, viết tắt của kilowatt, thể hiện phần công suất thực sự được thiết bị sử dụng để tạo ra công cơ học, nhiệt, ánh sáng hoặc phục vụ quá trình sản xuất.
Ví dụ, motor 15kW nghĩa là công suất danh định của motor khoảng 15 kilowatt. Tương tự, hệ thống chiếu sáng, máy nén khí, máy bơm hoặc dây chuyền sản xuất cũng thường được ghi công suất bằng kW.
Khi tính tải cho nhà xưởng, đây là thông số rất quan trọng vì nó giúp xác định tổng nhu cầu sử dụng điện thực tế.
kVA là gì?
kVA, viết tắt của kilovolt-ampere, là đơn vị thể hiện công suất biểu kiến trong hệ thống điện xoay chiều.
Máy phát điện công nghiệp thường được công bố công suất theo kVA, chẳng hạn 100kVA, 250kVA hoặc 500kVA. Tuy nhiên, con số này không có nghĩa toàn bộ công suất đều được chuyển thành kW sử dụng.
Phần công suất thực tế phụ thuộc vào hệ số công suất của tải.
Cách quy đổi kW sang kVA
Công thức thường dùng là:
kW = kVA × PF
Trong đó PF là hệ số công suất.
Ngược lại:
kVA = kW / PF
Với nhiều máy phát điện công nghiệp, hệ số công suất tham khảo thường là 0,8.
Ví dụ, máy phát điện 100kVA với PF = 0,8 có thể tương đương khoảng:
100 × 0,8 = 80kW
Tương tự, nếu tổng tải của nhà xưởng là 120kW và giả sử PF khoảng 0,8:
120 / 0,8 = 150kVA
Như vậy, về lý thuyết cần tối thiểu khoảng 150kVA trước khi tính thêm dự phòng và dòng khởi động.
Có phải cứ lấy hệ số 0,8 là đúng?
Không nên áp dụng máy móc.
Hệ số công suất thực tế phụ thuộc vào loại tải. Hệ thống có nhiều motor, máy biến áp, thiết bị cảm ứng hoặc biến tần có thể có đặc tính khác với tải thuần trở như bóng đèn hoặc điện trở nhiệt.
Vì vậy, hệ số 0,8 phù hợp để tính nhanh trong nhiều trường hợp, nhưng với nhà xưởng lớn nên kiểm tra thông số thiết bị hoặc đo tải thực tế.
Nếu lấy sai hệ số công suất, kết quả tính kVA có thể lệch đáng kể so với nhu cầu thật.
Vì sao máy 100kVA không nên hiểu đơn giản là chạy được 100kW?
Đây là nhầm lẫn khá phổ biến.
Nếu một máy phát điện 100kVA được thiết kế với hệ số công suất 0,8 thì công suất tác dụng tương ứng thường vào khoảng 80kW, không phải 100kW.
Ngoài ra, khi lựa chọn máy còn phải tính đến dòng khởi động, mức tải đồng thời và chế độ công suất Prime hoặc Standby của tổ máy.
Do đó, chỉ nhìn con số kVA rồi so trực tiếp với tổng kW của thiết bị là chưa đủ.
Khi chọn máy phát điện cần quan tâm thêm điều gì?
Ngoài kW và kVA, nên xem xét loại tải thực tế. Nhà xưởng có motor lớn, máy nén khí hoặc máy bơm thường cần dự phòng nhiều hơn vì dòng khởi động cao.
Tải 3 pha cũng cần kiểm tra mức cân bằng giữa các pha. Nếu một pha chịu tải quá lớn, máy vẫn có thể gặp sự cố dù tổng công suất chưa vượt giới hạn.
Với hệ thống có nhiều thiết bị hoạt động đồng thời, cách tốt nhất là tính theo tải thực tế thay vì chỉ cộng công suất trên tem máy.
Ví dụ dễ hiểu khi chọn máy phát điện
Giả sử một xưởng có tổng tải vận hành khoảng 80kW.
Nếu dùng hệ số công suất tham khảo 0,8:
80 / 0,8 = 100kVA
Về mặt lý thuyết, máy 100kVA có thể đáp ứng mức tải này. Tuy nhiên, nếu xưởng có motor khởi động trực tiếp hoặc thường xuyên tăng tải đột ngột, nên tính thêm phần dự phòng trước khi quyết định.
Đây cũng là lý do hai nhà xưởng có cùng tổng công suất kW nhưng chưa chắc phù hợp với cùng một máy phát điện.
Nên tính công suất thế nào cho chính xác?
Đối với tải nhỏ và đơn giản, có thể dùng công thức quy đổi để ước tính ban đầu. Với nhà xưởng hoặc công trình có nhiều tải động lực, nên cung cấp danh sách thiết bị để kỹ thuật kiểm tra thêm dòng khởi động và tỷ lệ tải đồng thời.
Chưa biết nên chọn máy bao nhiêu kVA? Hãy gửi tổng công suất kW, danh sách motor và các thiết bị chạy cùng lúc để kỹ thuật Công Thành hỗ trợ tính công suất phù hợp.
Công Thành Genset – Máy Phát Điện Công Thành
Hotline: 0915 223 489
Kỹ thuật: 093 552 5500